Wszystkie kategorie - Muzeum Wodzisław

SOWA nieczynna. Muzeum zamknięte w niedzielę

2026-05-13T14:33:04+02:00

UWAGA!

W związku z instalacją nowych eksponatów w strefie SOWA informujemy, że przestrzeń będzie nieczynna dla zwiedzających od 13 do 15 maja 2026.

Jednocześnie informujemy, że Muzeum będzie nieczynne w niedzielę 17 maja.

Tradycyjne piwo Paloczaj podczas Nocy w Muzeum

2026-05-11T22:44:43+02:00

Piwo jako napój znane było od początku funkcjonowania Wodzisławia Śląskiego. Jednak utrata większości źródeł pisanych spowodowała, że dziś najstarsza wzmianka o działającym wodzisławskim browarze pochodzi dopiero z 1583 r. Znajdował się on na zamku. Podczas nadchodzącej Nocy w Muzeum będzie można poznać smak tradycyjnego, wodzisławskiego piwa Paloczaj, którego recepturę znamy dziś dzięki badaniom archiwalnym i pracy specjalistów.

Piwo Paloczaj to prawdziwa gratka dla koneserów i smakoszy złotego trunku. Produkowane tylko na specjalne okazje to jeden z produktów ściśle związanych z historią miasta. Piwo jasne typu "Weissbier" sporządzono, jak każą źródła pisane, z pszenicy. Receptura została odtworzona dzięki badaniom archiwalnym przeprowadzonym przez specjalistów z Muzeum w Wodzisławiu Śląskim przy współpracy z Polskim Stowarzyszeniem Piwowarów Domowych.

Niepasteryzowane, wodzisławski Paloczaj będzie dostępne podczas prelekcji dyrektora Sławomira Kulpy o lokalnych browarach od średniowiecza do początku XX wieku.

"Piwny" przywilej wodzisławian

Nazwa "Paloczaj" upamiętnia osobę Andrzeja Pławeckiego (1612-1655), właściciela wodzisławskiego pańśtwa stanowiego, który dla poratowania statusu materialnego mieszkańców naszego miasta nadał im przywilej piwny na zamku wodzisławskim w dniu 18 marca 1650 r. Do dnia dzisiejszego zachowała się oryginalna treść tego przywileju spisana w języku czeskim, pieczęć oraz podpis Andrzeja Plaweckiego.

Przywilej jaki wystawił na zamku wodzisłąawskim Andrzej Pławecki w połowie XVII w. gwarantował mieszkańcom prawo swobodnego warzenia i wyszynku piwa w mieście oraz dziewięci wsiach: Czyżowicach, Jedłowniku, Kokoszycach, Mszanie, Połomi, Radlinie, Skrzyszowie, Turzyczce oraz Wilchwach. Wsie nie mogły mieć innych dostawców pod groźbą surowych kar.

Do warzenia piwa uprawnionych było wówczas jedynie 71 mieszczan wodzisławskich, którzy musieli być wyznania katolickiego. Ich domostwa otrzymały specjalną, dziedziczną koncesję przechodzącą na kolejnego właściciela.

Dzięki stosownym zapisom piwo wodzisławskie musiało mieć również odpowiednią jakość. Do każdego waru miału być zużyte nie mniej niż 30 wiertli słodu pszennego miary wodzisławskiej.

O tych i wielu innych ciekawostkach o wodzisławskich browarach i tradycji warzenia piwa opowie badacz i archeolog, dyrektor wodzisławskiego Muzeum - Sławomir Kulpa.

Na wykład połączony z degustacją piwa Paloczaj zapraszamy w sobotę 16 maja o 19.30. Wstęp wolny.

Wyjątkowe koncerty w wyjątkową noc

2026-05-08T08:46:49+02:00

W wyjątkową, jubileuszową noc - Noc w Muzeum - zapraszamy na szczególne koncerty. Na naszej pałacowej scenie wystąpi sopranistka Hanna Panek prezentując pieśni i arie na sopran od Wolfganga Amadeusza Mozarta, aż po Richarda Kügele oraz zespół Starck Compagnay z barokową muzyką na instrumenty dęte.

Hanna Panek zaśpiewa Kügele

Sopranistka Hanna Panek wystąpi w Noc Muzeów z repertuarem klasycznym od Mozarta do Kügele. Fot. Archiwum prywatne

Richard Kügele to wodzisławski poeta, którego setną rocznicę śmierci wspominamy w 2026 roku. Wybitny kompozytor urodził się i pierwsze lata życia spędził w Wodzisławiu Śląskim. Nastoletni Richard grał na organach do mszy świętej. Potem pracował jako nauczyciel w Pilchowicach, Lubomierzu i Ząbkowicach Śląskich. Artysta skomponował około 300 utworów, jednak jego twórczość jest rozproszona i czeka jeszcze na, gruntowne badanie.

Pierwsze pieśni Richarda Kügele odnalezione po latach zostaną zaprezentowane podczas Nocy w Muzeum. Wykona je młoda sopranistka Hanna Panek. Artystka zaśpiewa także inne utwory muzyki klasycznej.

Hanna Panek to studentka Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie, dyplomantka Zespołu Szkół Muzycznych im Fryderyka Chopina w Warszawie w klasie śpiewu solowego dr Katarzyny Trylnik. Ukończyła także Państwową Szkołę Muzyczną w Wodzisławiu Śl. w klasie fletu poprzecznego.

Koncertowała jako solistka na scenie Filharmonii Śląskiej, a także z Polską Orkiestrą Muzyki Filmowej. Nagrywała dla Polskiego Radia w Katowicach, a także dla Telewizji Polonia. Koncertowała również z Orkiestrą Silesian Chamber Players, wykonując partię solową we fragmentach Magnificat K.A. Arnesena.

W listopadzie wykonała partię sopranu w Mszy Koronacyjnej W. A. Mozarta z Orkiestrą Filharmonii im. H. Wieniawskiego w Lublinie podczas koncertu jubileuszowego z okazji 100 - lecia Polskiego Związku Chórów i Orkiestr. Uczestniczyła jako solistka w koncertach edukacyjnych w Teatrze Wielkim - Operze Narodowej w Warszawie.

Członkini Silesian Chamber Choir Ad libitum, koncertująca z zespołem w programach klasycznych i rozrywkowych, od sali NOSPR po Stadion Narodowy. Chórzystka Chóru Kameralnego UMFC w Warszawie, uczestniczka Grand Prix Polskiej Chóralistyki. Laureatka nagród w ogólnopolskich i międzynarodowych konkursach wokalnych oraz fletowych. Wielokrotna uczestniczka międzynarodowych festiwali muzycznych.

Wykonywała partię solową Zuzanny z opery Wesele Figara W.A. Mozarta podczas przedstawienia w Koncertowym Centrum Edukacji Muzycznej w Warszawie, a obecnie przygotowuje się do roli Paminy w Czarodziejskim Flecie W.A. Mozarta.

Podczas koncertu towarzyszyć jej będzie Małgorzata Mendel - dyrektor Festiwalu Muzyki Wokalnej „Viva il canto". Będzie ona dzielić się słowem i opowie o wyjątkowej muzyce prezentowanej przez artystkę.

Hanna Panek wystąpi w sobotę 16 maja o 18.15. Wstęp wolny.

Zespół muzyki dawnej w repertuarze barokowym

Starck Compagnay to mistrzowie barokowych instrumentów dętych. Fot. Archiwum prywatne

Kolejnym zespołem wieczoru będzie Starck Compagnay oraz Consort Trąbek i Puzonów Historycznych AMKP.

Krakowskie środowisko historycznych instrumentów blaszanych stanowi unikalny w skali kraju ośrodek, w którym wielowiekowa tradycja wykonawstwa na instrumentach dętych blaszanych łączy się z nowoczesną dydaktyką akademicką. Fundamentem tej działalności jest zespół Starck Compagnay, który kontynuuje 400-letnie dziedzictwo Jasnogórskiego Korpusu Trębaczy – najstarszej tego typu formacji w Polsce.

Nazwa grupy wywodzi się od nazwiska Hieronymusa Starcka (1640–1693), twórcy unikalnej w skali kraju, oryginalnej XVII-wiecznej trąbki zachowanej w zbiorach jasnogórskich. Misją zespołu jest przywracanie blasku muzyce dworskiej, sakralnej i reprezentacyjnej, ze szczególnym uwzględnieniem barokowej symboliki instrumentu – od jego militarnego charakteru po mistyczny wymiar „głosu Boga”. Starck Compagnay ma na koncie prestiżowe projekty, takie jak Missa Tridentina czy Requiem Sarmackie, prezentowane na festiwalach w całej Europie.

To właśnie bezpośrednio z artystycznych doświadczeń i struktur Starck Compagnay wywodzi się Consort Trąbek i Puzonów Historycznych Akademii Muzycznej im. Krzysztofa Pendereckiego w Krakowie. Powołany do życia w 2015 roku wraz z utworzeniem klasy trąbki naturalnej, pozostaje on jedynym tego rodzaju zespołem działającym w strukturach polskich uczelni muzycznych.

Zespół stanowi naturalną kontynuację idei wypracowanych przez Starck Compagnay, przenosząc mistrzowskie standardy wykonawcze na grunt akademicki. Wyjątkowy charakter zespołu podkreśla jego skład – tworzą go wspólnie studenci oraz pedagodzy Katedry Muzyki Dawnej oraz Katedry Instrumentów Dętych Blaszanych krakowskiej Akademii Muzycznej. Taka formuła pozwala na bezpośrednią wymianę doświadczeń międzypokoleniowych i wspólną pracę nad autentyzmem brzmienia.

Oba zespoły łączy wspólna dbałość o historyczną praktykę wykonawczą oraz eksploracja zapomnianego repertuaru przełomu XVII i XVIII wieku. Dzięki tej ścisłej relacji i bezpośredniemu rodowodowi akademickiego consortu, krakowskie środowisko nie tylko chroni narodowe dziedzictwo muzyczne, ale także kształci nowe pokolenia wirtuozów, przywracając dawnym instrumentom ich pełny, królewski blask.

Zespół wystąpi w składzie:

Tomasz Ślusarczyk - trąbka naturalna / prowadzenie
Iulian Popitanu - trąbka naturalna
Artur Kovalchuk - trąbka naturalna
Andrzej Tkaczyk - puzon basowy
Bartosz Sałdan - kotły / perkusja
Justyna Grabowska - klawesyn

W programie zostanie zaprezentowana muzyka reprezentacyjna na instrumentach historycznych pokazująca splendor i szlachetne brzmienie historycznych instrumentów dętych blaszanych.

Koncert odbędzie się w sobotnią noc 16 maja o 20.00. Wstęp wolny

Program Nocy w Muzeum

18.00 Otwarcie wystawy jubileuszowej „55 lat Muzeum w Wodzisławiu Śląskim. Historia, która trwa”

18.15 Recital wokalny Hanny Panek (sopran), Małgorzata Mendel – słowo. W programie: pieśni i arie na sopran od W.A. Mozarta do R. Kügele

19.30 Rzecz o browarach wodzisławskim. Od średniowiecza do początku XX wieku – prelekcja dyrektora Muzeum Sławomira Kulpy połączona z degustacją historycznego piwa Paloczaj

20.00 Warsztaty tworzenia fascynatorów (obowiązują zapisy)

20.00 Koncert zespołu trąbek barokowych Starck Compagnay pod kierunkiem Tomasza Ślusarczyka

PONADTO

zwiedzanie muzealnych wystaw
zwiedzanie schronu z GRH "Powstaniec Śląski"
gra rodzinna
żywa lekcja historii (obozowisko rycerskie, igraszki z katem, gry i zabawy jarmarczne)
warsztaty czerpania papieru
prezentacja kolekcji odbiorników radiowych Fabiana Penkały
nowe eksponaty w strefie SOWA

Jubileuszowa Noc w Muzeum. 55 lat odkrywania przeszłości Wodzisławia

2026-05-03T15:05:48+02:00

55 urodziny będą wątkiem przewodnim Nocy w Muzeum w Wodzisławiu Śląskim, która odbędzie się 16 maja w sobotę. Będzie można wówczas nie tylko zwiedzać wystawy stałe i czasowe do późnych godzin, ale również poznać początki placówki i pierwsze badania, które rozpoczęli Franz Henke, Rudolf Hirsch i Ludwik Musioł, a wodzisławskie muzeum stało się ich kontynuatorem poszerzając je o archeologię i badania etnograficzne.

Od miesięcy muzealnicy przygotowują wyjątkową wystawę prezentującą 55 lat działalności Muzeum w Wodzisławiu Śląskim. – To szczególnie trudne zadanie, bo do tej pory skupialiśmy się na badaniu historii ziemi wodzisławskiej, a nie naszej jednostki. Czas uzupełnić tę lukę. Dlatego przeanalizowaliśmy dziesiątki lat badań, pozyskiwania zbiorów i popularyzacji wiedzy wyciągając to, co najbardziej wartościowe dla przyszłości miasta – mówi dyrektor muzeum Sławomir Kulpa.

O otwarciu wodzisławskiego Muzeum rozpisywała się także ówczesna prasa. Fot. Arch.

Wystawa pt. „55 lat Muzeum w Wodzisławiu Śląskim. Historia która trwa” to podróż w czasie, która rozpoczyna się w 1971 r. i prowadzi od pierwszych eksponatów z grodziska Golęszyców w Lubomi, przez badania na terenie Starego Miasta w Wodzisławiu, wystawy budujące środowisko lokalnych artystów, profesjonalizację działań na każdym etapie, aż po historyczną modernizację obiektu i jego nową rolę jako instytucji kultury miasta.

- Noc w Muzeum będzie okazją, by uświadomić sobie jaki ogrom pracy został wykonany w ciągu 55 lat. Trzeba zdać sobie sprawę z faktu, że muzealnicy wychodzili praktycznie od białej kartki. Wcześniej historia Wodzisławia Śląskiego nie była w sposób systematyczny badana, spisana i opracowana. Nie znaliśmy wielu wątków, ludzi i wydarzeń, które były istotne dla rozwoju miasta. Dziś jesteśmy w zupełnie innym miejscu i jako mieszkańcy możemy być z tego bardzo dumni – podkreśla Hanna Blokesz-Bacza, manager obiektu.

Koncerty na pałacowej scenie

Obok zwiedzania wystaw stałych i czasowych Muzeum zaplanowało dwa wyjątkowe koncerty. Na pałacowej scenie z wystąpi sopranistka Hanna Panek prezentująca pieśni i arie na sopran od Wolfganga Amadeusza Mozarta, aż po Richarda Kügele – wybitnego wodzisławskiego kompozytora, którego stulecie śmierci mija w tym roku. Hanna Panek to studentka Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie oraz dyplomantka Zespołu Szkół Muzycznych im Fryderyka Chopina w Warszawie w klasie śpiewu solowego dr Katarzyny Trylnik. Jest członkinią Silesian Chamber Choir Ad libitum koncertując z zespołem w programach klasycznych i rozrywkowych, od sali NOSPR po Stadion Narodowy.

Hanna Panek zaśpiewa m.in. pieśni wybitnego wodzisławskiego kompozytora Richarda Kügele . Fot. Archiwum prywatne

Zabrzmi również muzyka dawna, czyli zespół Starck Compagnay oraz Consort Trąbek i Puzonów Historycznych AMKP. Zespół kontynuuje 400-letnie dziedzictwo Jasnogórskiego Korpusu Trębaczy – najstarszej tego typu formacji w Polsce. Skład zespołu tworzą studenci oraz pedagodzy Katedry Muzyki Dawnej oraz Katedry Instrumentów Dętych Blaszanych Akademii Muzycznej im. Krzysztofa Pendereckiego w Krakowie.

Starck Compagnay kontynuuje 400-letnie dziedzictwo Jasnogórskiego Korpusu Trębaczy. \
Fot. Archiwum prywatne

Średniowieczne tradycje miasta

Wodzisław to miasto, którego początki sięgają połowy XIII w. Dlatego podczas Nocy w Muzeum mury Pałacu Dietrichsteinów wypełnią się średniowiecznymi atrakcjami.

Wyjątkowa lekcja historii zaprowadzi uczestników wprost do rycerskiego obozowiska. Nie zabraknie w nim błazna ani kata. Uczestnicy wezmą udział w grach i zabawach plebejskich oraz sprawdzą się podczas warsztatów czerpania papieru.

W rycerskim obozowisku będzie można sprawdzić swoje siły w walce z rycerzami.
Fot. A. Kaźmierczak

Jak każde średniowieczne miasto także Wodzisław miał swój browar. - Wieloletnie badania doprowadziły do odnalezienia oryginalnej receptury wodzisławskiego piwa, jakie warzono tu przed wiekami. Wiemy jak wyglądał browar, kto był jego właścicielem oraz jakie piwo serwowano. Nie mogliśmy się oprzeć pokusie, by nie spróbować dlatego specjalnie z okazji jubileuszu piwo „Paloczaj” zostało nawarzone przez...- mówi dyrektor Sławomir Kulpa, który o wodzisławskim browarnictwie będzie opowiadał także podczas Nocy w Muzeum.

Podczas Nocy w Muzeum będzie można skosztować piwa Paloczaj nawarzonego według tradycyjnej, wodzisławskiej receptury.

Osoby z artystycznym zacięciem zapraszamy na warsztaty tworzenia fascynatorów, czyli eleganckich stroików stanowiących oryginalną ozdobę głowy każdej damy. Warsztaty prowadzi Ilona Gatnarczyk. Zainteresowanych obowiązują zapisy on-line.

Link do zapisów

Niespodzianki dla miłośników nauki

Niespodzianek nie zabraknie także w strefie SOWA. – Specjalnie na tę okazję, dzięki staraniom Działu Edukacji zostaną zainstalowane nowe eksponaty wprost z Centrum Nauki Kopernik. Dzięki temu w naszej strefie odkrywania i nauki będzie można szukać odpowiedzi na nowe pytania – podkreśla Aleksandra Giera-Pander, koordynatorka SOWY.

Jubileusz 55-lecia Muzeum w Wodzisławiu Śląskim został objęty honorowym patronatem Mieczysława Kiecy Prezydenta Wodzisławia Śląskiego.

Program:

18.00 Otwarcie wystawy jubileuszowej „55 lat Muzeum w Wodzisławiu Śląskim. Historia, która trwa”

18.15 Recital wokalny Hanny Panek (sopran), Małgorzata Mendel – słowo. W programie: pieśni i arie na sopran od W.A. Mozarta do R. Kügele

19.30 Rzecz o browarach wodzisławskim. Od średniowiecza do początku XX wieku – prelekcja dyrektora Muzeum Sławomira Kulpy połączona z degustacją historycznego piwa Paloczaj

20.00 Warsztaty tworzenia fascynatorów (obowiązują zapisy)

20.00 Koncert zespołu trąbek barokowych Starck Compagnay pod kierunkiem Tomasza Ślusarczyka

PONADTO

zwiedzanie muzealnych wystaw
gra rodzinna
żywa lekcja historii (obozowisko rycerskie, igraszki z katem, gry i zabawy jarmarczne)
warsztaty czerpania papieru
nowe eksponaty w strefie SOWA

Proszę Bardzo - koncert już za nami

2026-04-29T23:43:04+02:00

Sprawdź jak bawiliśmy się podczas ostatniego koncertu w pałacowej sali kameralnej. Wystąpił zespół Proszę Bardzo, który nastroił publiczność na wyjątkowo poetycką wiosnę.

Bisy, żarty i świetna muzyka towarzyszyły uczestnikom i wykonawcom podczas piątkowego koncertu zespołu Proszę Bardzo. Akustyczne brzemienia i autorska muzyka sprawiły, że publiczność zadowolona wychodziła z wydarzenia.

Muzeum nieczynne

2026-04-29T23:30:57+02:00

Informujemy, że w dniach 1-3 maja Muzeum w Wodzisławiu Śląskim będzie nieczynne.

Perły sakralne ziemi wodzisławskiej

2026-04-17T13:20:56+02:00

Już 23 kwietnia o 17.30 zapraszamy na promocję książki "100 pereł na 100-lecie Archidiecezji Katowickiej". Naszym gościem będzie redaktor wydania Dr Wojciech Schäffer - dyrektor Muzeum Archidiecezjalnego w Katowicach.

Podczas spotkania dr Wojciech Schäffer opowie o najciekawszych perłach sakralnych ziemi wodzisławskiej, mniej lub bardziej znanych kościołach obrazach, figurach, witrażach, dokumentach a także zwyczajach, jakimi szczyci się śląski Kościół.

Autor opowie o kulisach powstawania albumu, odkryciach dokonanych w trakcie pracy oraz o znaczeniu prezentowanych „pereł” dla historii Górnego Śląska. Wydarzenie będzie okazją, by poznać niezwykłe historie kryjące się za obiektami i ludźmi, którzy współtworzyli archidiecezję na przestrzeni wieków.

Serdecznie zapraszamy w czwartek 23 kwietnia o 17.30.
Wstęp wolny.

Spotkanie z Twórcą - Marian Scheithauer

2026-04-17T13:15:29+02:00

Spotkanie z Twórcą to cykl, w czasie którego rozmawiamy z lokalnymi twórcami specjalizującymi się w bardzo różnych dziedzinach. Gośćmi Kingi Kłosińskiej byli już rzeźbiarze, malarze, fotograficy, pasjonaci i zbieracze. Gościem najbliższej rozmowy będzie Marian Scheithauer.

Marian Scheithauer to wieloletni przyjaciel Muzeum. Jest pierwszym badaczem tutejszej społeczności ewangelickiej. Opiekuje się zabytkowym cmentarzem na Maruszach. Pisze artykuły o wodzisławskich ewangelikach. Jego zainteresowanie historią i przeszłością ziemi wodzisławskiej stało się pasją. Uczestniczył w wykopaliskach prowadzonych w Grabówce - nad grobem Bordynowskiej Pani

Serdecznie zapraszamy w sobotę 25 kwietnia o godzinie 17:00.
Wstęp wolny

Spotkanie z historią - Dawid Keller

2026-04-17T13:01:13+02:00

Historyk i archiwista - dr Dawid Keller będzie gościem najbliższego Spotkania z historią, które odbędzie się w sobotę 18 kwietnia w wodzisławskim Muzeum. Tematem będzie wodzisławska kolej - obrazy z powojennej przeszłości.

Historia kolei w PRL, zwłaszcza w lokalnej perspektywie, wymaga nie tylko ponownego zbadania - opartego na zachowanych masowych źródłach historycznych. Wymaga jednak także stałego odwoływania się do perspektywy ogólnopolskiej - ze względu na charakter kolei jako systemu transportowego, a nie wyizolowanej stacji czy linii kolejowej.

W czasie wykładu zostaną zaprezentowane wybrane wydarzenia z dziejów kolei w Wodzisławiu po 1945 r. (do końca XX w.) na szerokim tle polityki wojewódzkiej, partyjnej, krajowej i międzynarodowej. Celem wykładu będzie zatem nie tylko (i nie tyle) odtworzenie faktów, ale zachęta do pogłębionego spojrzenia na dzieje kolei.

Dr Dawid Keller to historyk, archiwista, muzealnik, badacz dziejów Górnego Śląska w XIX i XX w. oraz komunikacji w Polsce. Absolwent studiów historycznych na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim oraz podyplomowych studiów muzealniczych na Uniwersytecie Jagiellońskim.

Specjalizuje się w historii transportu kolejowego. Pracował m.in. w Muzeum w Rybniku, w Muzeum Śląskim w Katowicach, Muzeum w Chorzowie, Muzeum Hutnictwa w Chorzowie.

Autor, współautor i redaktor naukowy kilkudziesięciu prac naukowych i popularnonaukowych – m.in. „Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych w Katowicach w latach 1922-1939", „Kolej między wojnami 1918-1939", „Dzieje kolei w Polsce", „Pierwszy żołnierz cywilnego frontu. Kolej i kolejarze na Śląsku w 1945 roku", „Kolej i kolejarze na ziemiach polskich" (współredaktor z J. Mokroszem).

Zapraszamy na spotkanie.

Sobota, 18 kwietnia godz. 16.00. Wstęp wolny.

Starożytny Egipt w wodzisławskim muzeum. Otwarcie wystawy

2026-04-13T23:18:06+02:00

Starożytny Egipt od wieków fascynował archeologów. Także tych z polski. Pionierem naukowych badań prowadzonych na tym terenie był Tadeusz Smoleński z Krakowa. Po nim kolejni polscy naukowcy wnieśli znaczący wkład w badania mumii egipskich. Muzeum w Wodzisławiu Śląskim zaprasza na wystawę pt. „Śladami polskich pionierów badań starożytnego Egiptu”, która opowie o pierwszych polskich badaczach tej fascynującej cywilizacji.

Dzięki zabiegom Działu Archeologii wodzisławskiego Muzeum do Wodzisławia Śląskiego sprowadzono wyjątkową wystawę. Ma ona przypominać Polaków, którzy byli pionierami naukowych badań starożytnego Egiptu. Eksponowane będą również oryginalne zabytki.

Pierwszy polski egiptiolog

Głównym bohaterem wystawy jest Tadeusz Smoleński (1884-1909) - pierwszy polski egiptiolog. Urodził się w Jaworzu, a edukował w Krakowie. Podczas studiów zachorował na gruźlicę. Leczenie niestety nie przyniosło spodziewanych efektów, dlatego zdecydował się na wyjazd do Egiptu. Tam rozpoczął studia z archeologii i filozofii egipskiej. Jako wybitny student realizował badania naukowe przygotowując rozprawę doktorską oraz zbierał materiały do przyszłej pracy habilitacyjnej.

Tadeusz Smoleński był pierwszym polskim egiptiologiem. Fot. Wikipedia

Po dwóch latach został kierownikiem austro-węgierskiej ekspedycji archeologicznej. Tym samym znalazł się w grupie najwybitniejszych egiptologów kierujących wykopaliskami w Egipcie. Przebadał większą część cmentarzyska, wydobywając 47 sarkofagów, 70 drewnianych masek trumiennych, 20 masek płóciennych, 2 demotyczne stelle grobowe, fragmenty naczyń glinianych i 11 naosów (szkatułek z posążkami bóstw). Było to, aż po dzień dzisiejszy, najliczniejsze odkrycie polskiej egiptologii. Obiekty znalezione w czasie prac wykopaliskowych kierowanych przez Smoleńskiego, oprócz Muzeum Egipskiego w Kairze, wzbogaciły także kolekcje trzech muzeów ówczesnej monarchii austro-węgierskiej. Do Krakowa nadeszła również skrzynia z dwudziestoma sześcioma czaszkami, specjalnie dla profesora anatomii Adama Bochenka. Dodatkowo, z własnych środków Smoleński zakupił w Kairze dla zbiorów krakowskiej Akademii Umiejętności cztery rękopisy orientalne.

Niestety, nadmierny wysiłek i trudne warunki w czasie pobytu w Egipcie przyśpieszyły śmierć dobrze zapowiadającego się badacza. Smoleński zmarł w Krakowie 29 sierpnia 1909 roku w wieku zaledwie 25 lat. Mimo tak młodego wieku, Smoleński pozostawił po sobie nieprawdopodobnie wielki dorobek naukowy.

Następcy Tadeusza Smoleńskiego

Rozpoczęta przez Tadeusza Smoleńskiego współpraca polsko-austro-węgierska dała początek dalszym pracom w Egipcie, które prowadziła Akademia Nauk w Wiedniu wspólnie z Akademią Umiejętności w Krakowie.

Z polskiej strony w wykopaliskach uczestniczyli
• prof. Piotr Bieńkowski – Uniwersytet Jagielloński
• prof. Karol Hadaczek – Uniwersytet Lwowski
• prof. Tadeusz Wałek-Czernecki – Uniwersytet Warszawski.

Wykopaliskami w czasie kolejnych sezonów kierował prof. Hermann Junker. Badania przerwał jednak wybuch I wojny światowej.

W ramach podziału pozyskanych zabytków, do zbiorów Akademii Umiejętności w Krakowie, trafiło 149 obiektów. Wśród nich znajdowały się głównie naczynia, paciorki, przykłady rzeźby staroegipskiej, brązowe figurki Ozyrysa, skrzynka na uszebti, drewniany sarkofag, fragmenty detali architektonicznych z napisami hieroglificznymi, a także unikatowe naczynia z okresu predynastycznego (3500-3100 p.n.e.) oraz rzeźby z okresu Starego Państwa (2686-2181 p.n.e.).

Pionierskie badania mumii

Podczas wystawy prezentowane będzie także interdyscyplinarne badanie mumii Aset-iri-khet-es. Było to pionierskie przedsięwzięcie w Polsce i jedne z nielicznych na świecie. Dotąd nie przeprowadzono podobnych, kompleksowych badań mumii w naszym kraju, a zrealizowany projekt może uchodzić za wzorcowy.

Przedstawieni zostaną również pionierzy paleoradiologii w Polsce. To nurt nauki rozwijający się od czasów II wojny światowej. Pierwsze zdjęcie RTG mumii w Polsce wykonano w Warszawie w 1941 r.. Kolejne badania przeprowadzono w Krakowie i Wrocławiu.

Gość specjalny – prof. dr hab. Andrzej Urbanik

Podczas otwarcia wystawy gościem specjalnym będzie jej autor prof. dr hab. Andrzej Urbanik - naukowiec związany z Uniwersytetem Jagiellońskim i Uniwersytetem Rzeszowskim. Jego specjalizacja zawodowa to radiodiagnostyka. Jest promotorem 24 zrealizowanych prac doktorskich, opiekunem 5 przewodów habilitacyjnych i kierownikiem specjalizacji 18 lekarzy.

W latach 2016-2019 prof. Andrzej Urbanik był prezesem Zarządu Głównego Polskiego Lekarskiego Towarzystwa Radiologicznego. Jest również założycielem i prezesem Fundacji PolradiologiaViva.

Lista osiągnięć naukowych prof. Andrzej Urbanika jest bardzo długa. Z zespołem Katedry Radiologii w latach 1995 – 2000 zrealizował jedne z pierwszych na świecie kompleksowych opracowań badania mumii z użyciem radiografii, tomografii komputerowej oraz nowoczesnych technik postprocessingu, w tym pierwsze próby przyżyciowej rekonstrukcji twarzy na podstawie jedynie danych obrazowych, bez rozwijania obiektów.

Przeprowadzał badania radiologiczne obrazów, figur i instrumentów muzycznych dla potrzeb konserwacji zabytków. Jest też twórcą najważniejszych, corocznych imprez naukowo-szkoleniowych dla studentów i techników elektroradiologii i inżynierów medycznych.

Na wykład prof. Andrzeja Urbanika zapraszamy w piątek 17 kwietnia o 17.00. Będzie on towarzyszył otwarciu wystawy „Śladami polskich pionierów badań starożytnego Egiptu”. Wstęp wolny.

Kompozycje Kügele zabrzmiały w Muzeum

2026-04-13T22:39:40+02:00

To była wyjątkowa chwila – i zarazem efekt świadomej, konsekwentnej pracy Muzeum w Wodzisławiu Śląskim, które nie tylko gości wydarzenia, ale aktywnie je tworzy i inicjuje. To właśnie tutaj w sobotnie popołudnie ponownie zabrzmiała muzyka wybitnego kompozytora Richarda Kügele – twórcy, którego dorobek, powstały 150 lat temu, na dziesięciolecia popadł w zapomnienie.

Przywracanie pamięci o artyście to efekt badań i determinacji dyrektora muzeum, Sławomira Kulpę. To dzięki jego inicjatywie i zaangażowaniu postać Kügele nie tylko wraca do świadomości historycznej, ale odzyskuje także swój żywy, muzyczny wymiar.

Muzeum, jako inicjator projektu, podjęło współpracę z wybitnymi artystami i badaczami. Wraz z prof. Izabelą Zielecką-Panek udało się odtworzyć wybrane utwory kompozytora. Dziecięce piosenki z elementarza wybrzmiały w wykonaniu Chóru Dziecięcego Miasta Wodzisławia Śląskiego pod jej dyrekcją, przy akompaniamencie Dariusza Panka. Na scenie wystąpili także Hanna Panek oraz Jakub Czekierda, prezentując kolejne kompozycje Kügele.

To wydarzenie jest częścią szerszej misji muzeum – odkrywania, badania i przywracania lokalnego dziedzictwa. W jej ramach nadal można zwiedzać wystawę poświęconą życiu i twórczości kompozytora. Zapraszamy do jej odwiedzenia i osobistego odkrycia tej niezwykłej historii.

Richard Kügele urodził się w Wodzisławiu Śląskim w 1850 roku. Był ojcem ośmiorga dzieci, a zawodowo zajmował się komponowaniem i nauczaniem muzyki. Pozostawił po sobie około 400 utworów, jednak jego dorobek jest dziś rozproszony i wciąż wymaga pogłębionych badań. Zmarł 30 marca 1926 roku w Śmiałowicach niedaleko Świdnicy.

Powtórki do matury i dla ósmoklasistów w kwietniu w Pałacu

2026-04-13T13:50:34+02:00

Młode Miasto zaprasza maturzystów na dwa wyjątkowe wydarzenia edukacyjne. Młode Miasto zaprasza w sobotę 25 kwietnia na "Szybką powtórką dla ósmoklasistów", a w poniedziałek 27 kwietnia na "Nocną powtórkę do matury".

Szybka powtórka dla ósmoklasistów

Powtórka rozpocznie się o 10.00 w sobotę 25 kwietnia. Zaplanowano:

powtórkę z matematyki - kluczowe zagadnienia, pro tipy i najczęstsze pułapki egzaminacyjne
powtórkę z j. polskiego - najważniejsze lektury, motywy, typy zadań oraz wskazówki, jak pisać, żeby zdobyć maks punktów.

Nocna powtórka do matury

Powtórka rozpoczyna się o 18.00 w poniedziałkowy wieczór 27 kwietnia. To propozycja dla uczniów, którzy chcą usystematyzować materiał, rozwiać wątpliwości i zyskać większą pewność siebie przed egzaminami. Spotkanie będzie miało formę intensywnej, ale przystępnej powtórki, skupionej na najważniejszych zagadnieniach z języka polskiego oraz matematyki.

Uczestnicy wydarzenia mogą liczyć na:

uporządkowanie kluczowych treści w przejrzysty i praktyczny sposób,
wspólną naukę w motywującej atmosferze,
możliwość zadawania pytań i wyjaśnienia trudnych zagadnień,
wsparcie w przygotowaniu do nadchodzącego tygodnia maturalnego.

Organizatorzy zapowiadają również dodatkowe działania związane z przygotowaniem do matury ustnej z języka polskiego. Szczegółowe informacje dotyczące prowadzących oraz harmonogramu wydarzenia zostaną opublikowane w najbliższym czasie.

Zgłoszenia

Zgłoszenia udziału przyjmowane są drogą mailową pod adresem: mlodemiasto@wodzislaw-slaski.pl. W wiadomości należy podać imię i nazwisko, nazwę szkoły oraz informację, czy uczestnik planuje udział w zajęciach z obu przedmiotów, czy tylko z jednego (w takim przypadku należy wskazać wybrany przedmiot).

Liczba miejsc jest ograniczona. Zachęcamy do wcześniejszej rejestracji.