Przywracamy pamięć. Richard Kügele wraca na salony muzyczne

Jego zaginione utwory po latach odnaleziono głęboko zakopane na strychu. Sto lat od śmierci Richarda Kügele - przywracamy pamięć o tym wyjątkowym kompozytorze.  Na Uniwersytecie Śląskim w Cieszynie właśnie zakończył się trzydniowy Międzynarodowy Festiwal Muzyki im. Prof. Józefa Świdra, podczas którego przypomniano postać wybitnego wodzisławskiego kompozytora.

Richard Kügele i jego twórczość stały się jednym z tematów VI Ogólnopolskej Konferencji Naukowo-Artystyczna pt. "Repertuar poszukiwany", która zainaugurowała trzydniowy Międzynarodowy Festiwal Muzyki im. Prof. Józefa Świdra. Jedenasta edycja festiwalu pokazała, że w muzykologii wiele jest jeszcze tematów do odkrycia. 

Podczas konferencji zaprezentowano całą gamę zapomnianych twórców i utworów, o których warto dziś pamiętać. Wśród zaproszonych prelegentów Eryk Walda ze Śląskiego Związku Chórów i Orkiestr zaprezentował utwory w opracowaniu śląskich dyrygentów chóralnych drugiej połowy XX wieku. O muzycznych szlakach rodzin królewskich Dolnego Śląska opowiedziała mgr Aldona Bartnik, a dr Mateusz MJ Sibilski przedstawił wybrane utwory z twórczości profesora Andrzeja Koszewskiego z omówieniem problemów wykonawczych i interpretacji. Konferencja prezentowała szereg interesujących wątków, które nie tylko skupiały się na samej muzyce, ale podpowiadały jak mówić o ambitnym repertuarze w taki sposób, by media i publiczność chciały słuchać. 

W znaczący sposób podczas konferencji została przedstawiona postać wodzisławskiego kompozytora, nauczyciela i organisty Richarda Kügele. Dyrektor Muzeum w Wodzisławiu Śląskim Sławomir Kulpa przedstawił sylwetkę artysty, którą opracował wspólnie z zespołem w składzie: Roman Cop i Kinga Kłosińska. Wodzisławskie muzeum od lat prowadzi badania nad życiem i dorobkiem kompozytora odkrywając coraz nowsze zapisy nutowe jego kompozycji. 

- Odkrywanie tego, co przez lata pozostawało ukryte i zapomniane to dla nas ogromna satysfakcja. Z dumą obserwujemy, jak kompozytor urodzony w Wodzisławiu Śląskim wraca do świadomości mieszkańców i melomanów. Stało się to dzięki wieloletniej pracy specjalistów z różnych dziedzin – historyków, muzykologów, archiwistów i wykonawców – którzy wspólnie odtworzyli jego biografię i przywrócili światu jego twórczość - podkreśla dyrektor Sławomir Kulpa. 

Richard Kügele  to urodzony w Wodzisławiu Śląskim kompozytor, pedagog i organista, który żył na przełomie XIX i XX wieku. Już jako 12-latek grał na organach podczas mszy, a w dorosłym życiu stworzył około 300 utworów. Jego kariera została brutalnie przerwana w 1887 roku, gdy usunięto go z seminarium nauczycielskiego za wydanie zbioru pieśni w języku polskim. Władze pruskie uznały to za przejaw nielojalności wobec państwa.

Przez lata twórczość Kügelego popadła w zapomnienie. Dopiero niedawno część jego rękopisów została odnaleziona na strychu, a wiele kompozycji wciąż pozostaje zaginionych i czeka na odkrycie. Jego historia to opowieść o talencie, odwadze i muzyce, która mimo upływu czasu nie przestała wybrzmiewać.

Podczas festiwalu opowiedziano nie tylko o nowych faktach z życia Kügele oraz szczegółach jego twórczości. Po raz pierwszy po latach zabrzmiały także jego preludia w wykonaniu Eweliny Bachul-Cienciała. Utwory zapisane w publikacji „27 Preludiów na organy lub fisharmonię" były stworzone specjalnie na potrzeby liturgiczne. Zbiór przedstawia wiele cech dydaktycznych, bowiem uszeregowano je od najłatwiejszych do najtrudniejszych, a każdy kolejny utwór porusza konkretny problem natury technicznej. W zbiorze znajdują się też utwory o charakterze artystycznym. 

Kügele jako nauczyciel tworzył również zbiory pieśni dla dzieci, z których uczył ich śpiewu. Jego dwie, typowo dziecięcie piosenki zostały odśpiewane przez Chór Dziecięcy Miasta Wodzisławia Śląskiego Ogniska Pracy Pozaszkolnej nr 1 w Wodzisławiu Śląskim pod dyrekcją prof. dr hab. Izabelli Zieleckiej-Panek przy akompaniamencie fortepianowym dr Marii Zuber. 

- Dzięki ogromnemu zaangażowaniu prof. Izabeli Zieleckiej-Panek w przywracanie należnej pamięci o Richardzie Kügele możemy coraz bardziej świadomie odkrywać twórczość tego wyjątkowego kompozytora i przedstawiać ją coraz szerszemu gronu odbiorców - dodaje dyrektor Sławomir Kulpa.

Setna rocznica śmierci Richarda Kügele to wyjątkowa okazja dla Muzeum w Wodzisławiu Śląskim, by świadomie i z pełym przekonaniem przywracać pamięć o człowieku, który wyszedł z naszego miasta i stanowi jego wielką dumę. W Pałacu Dietrichsteinów można zobaczyć wystawę, która prezentuje jego życie i twórczość. Pozwoli to bliżej poznać tego wyjąkowego twórcę.