Projekt Muzeum wśród najlepszych w Polsce – publikacja badań grobowca Bordynowskiej

Muzeum w Wodzisławiu Śląskim otrzymało dofinansowanie z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Ochrona zabytków archeologicznych w 2026 roku”. Oznacza to, że jeszcze w tym roku ukaże się publikacja prezentująca najnowsze wyniki kompleksowych badań grobowca Zofii Eleonory von Bodenhausen, zwanej Bordynowską Panią.

Najpierw była legenda. O tym, że miejsce pochówku Bordynowskiej Pani miały wyznaczyć zaprzęgnięte do wozu i pognane przed siebie dwa białe woły. Czy tak było naprawdę, czy było inaczej? Jednak szczegółów życia Zofii Eleonory długo nie znano. Kim była? Jak wyglądała? Gdzie mieszkała? Na co chorowała? Dlaczego kazała pochować się na Grabówce, będąc mieszczką Brzegu?  I wreszcie dlaczego nosząc nazwisko Bodenhausen zachowana zostaje w pamięci jako Bordynowska Pani?

Odpowiedzi na mnożące się pytania postanowili poszukać naukowcy, którzy na terenie Grabówki przeprowadzili w latach 2015-2017 interdyscyplinarne badania z wykorzystaniem nowoczesnych metod takich, jak prospekcja geofizyczna, skaning laserowy, analiza genetyczna, czy też rekonstrukcja twarzy. Zespół działał pod kierunkiem archeologa Sławomira Kulpy – dyrektora  oraz archeologa Adriana Podgórskiego – kustosza wodzisławskiego muzeum przy współpracy z badaczem dr Mirosławem Furmankiem. W badaniach uczestniczył zespół w składzie: 

•    Roman Cop – historyk,
•    prof. dr hab. Małgorzata Grupa – archeolog, konserwator (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu,
•    dr Mirosław Furmanek – archeolog, zastępca dyrektora ds. badań naukowych w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego,
•    dr hab. Henryk Głąb – antropolog  (Uniwersytetu Jagielloński), 
•    dr Arkadiusz Wrębiak – antropolog,
•    Henryk Ratajczak – konserwator dzieł sztuki, Uniwersytet w Toruniu
•    Agata Sady-Bugajska – archeobotanik, Pracownia Analiz Botanicznych w Siemianowicach Śląskich,
•    Maksym Mackiewicz – archeolog, doktorant Instytutu Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego
•    Bartosz Myślecki – archeolog, doktorant Instytutu Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego w Zakładzie Epoki Brązu i Wczesnej Epoki Żelaza, 
•    Dr Dorota Lorkiewicz  - antropolog  (Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu),
•    Dr Arkadiusz Kuzio – Podrucki – historyk (Instytut Badań Regionalnych Biblioteki Śląskiej w Katowicach, 
•    Aleksandra Starczewska Wojnar (Archiwum Państwowego w Opolu),
•    dr Paweł Karaszkiewicz – (Wydział Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki ASP im. Jana Matejki w Krakowie).

- Przeprowadzone badania przyniosły wiele faktów, które rzucają nowe światło na postać Bordynowskiej Pani. Legenda dzięki nauce staje się historią, która wydarzyła się na naszej ziemi i w innych częściach Europy. Zofia Eleonora Bodenhausen, urodzona w grabówce jako Reisewitz,  ponad 300 lat temu  swoim życiem pokazuje nam współcześnie żyjącym,  czym są prawdziwe wartości takie jak wiara czy rodzina i co się liczy w ostatecznym rozrachunku, gdy przyjdzie nam odchodzić z tego świata. Bez względu zasługuje na pamięć nas wszystkich. Bardzo się cieszę, że będziemy mogli zaprezentować wyniki wieloletniej pracy szerszej publiczności.   – mówi Sławomir Kulpa, dyrektor Muzeum w Wodzisławiu Śląskim. 

W ramach realizacji projektu drukiem ukaże się interdyscyplinarna publikacja naukowa prezentująca wyniki badań grobowca Zofii Eleonory von Bodenhausen zwanej Borydnowską Panią. Publikacja dostępna będzie także on-line. Oprócz niej muzealni edukatorzy przygotują tematyczne lekcje muzealne. Odbędzie się spotkanie autorskie i panel dyskusyjny. Powstanie seria tematycznych podcastów. Muzeum na realizację tegoż zadania pozyskało środki w wysokości  57.600 zł.