Wyjątkowy koncert w 100. rocznicę śmierci kompozytora

Rok 2026 jest wyjątkowy dla historii i kultury Wodzisławia Śląskiego. Mija bowiem 100 lat od śmierci Richarda Kügele – wybitnego kompozytora, organisty i pedagoga, urodzonego w Wodzisławiu Śląskim. To jubileusz, który staje się okazją do ponownego odkrycia jego twórczości oraz przypomnienia mieszkańcom niezwykłej postaci związanej z historią miasta.

Od początku roku Muzeum w Wodzisławiu Śląskim konsekwentnie realizuje działania mające na celu przywrócenie pamięci o Richardzie Kugele. Jubileuszowe obchody obejmują popularyzację jego dorobku, przypominanie biografii kompozytora oraz współorganizację wydarzeń artystycznych, dzięki którym jego muzyka ponownie wybrzmi w rodzinnym mieście. Historyczne prace Muzeum wspiera Fundacja Muzyka bez Granic, która zajmuje się muzycznymi szczegółami działalności kompozytora. 

Kulminacją obchodów będzie wyjątkowy koncert, który odbędzie się 15 sierpnia 2026 roku o godz. 20.00 w kościele Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Wodzisławiu Śląskim. Wydarzenie wpisuje się również w tradycyjne obchody święta patrona miasta – św. Wawrzyńca. Wstęp wolny. 

Wieczór będzie niezwykłym spotkaniem z muzyką Richarda Kugelego w wykonaniu wybitnych artystów. Publiczność usłyszy jego utwory w interpretacji Angeliki Kügele – prawnuczki kompozytora i jednej z czołowych organistek północno-zachodnich Niemiec. Towarzyszyć jej będą znakomita sopranistka Aldona Bartnik, specjalizująca się w wykonawstwie muzyki dawnej, oraz Silesian Chamber Choir Ad libitum pod dyrekcją prof. Izabelli Zieleckiej-Panek – uznany zespół chóralny koncertujący na najważniejszych scenach w Polsce i za granicą.

Koncert poprowadzi Grażyna Durlow, natomiast o historii życia i twórczości Richarda Kugelego opowie Sławomir Kulpa, dyrektor Muzeum w Wodzisławiu Śląskim. Dzięki temu wydarzenie stanie się nie tylko muzycznym świętem, ale również okazją do poznania sylwetki kompozytora, którego dorobek przez wiele lat pozostawał mało znany nawet mieszkańcom rodzinnego miasta.

Organizatorem koncertu jest Fundacja Muzyka Bez Granic, a wydarzenie realizowane jest we współpracy z Miastem Wodzisław Śląski, Uniwersytetem Śląskim w Katowicach, Instytutem Sztuk Muzycznych w Cieszynie, Muzeum w Wodzisławiu Śląskim, Parafią Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny oraz Wodzisławskim Centrum Kultury.

Muzeum w Wodzisławiu Śląskim zaprasza wszystkich mieszkańców oraz miłośników muzyki do udziału w tym wyjątkowym wydarzeniu. Jubileusz 100. rocznicy śmierci Richarda Kugelego to doskonała okazja, by na nowo odkryć artystę, którego twórczość stanowi ważny element dziedzictwa kulturowego Wodzisławia Śląskiego i regionu.

Krótka biografia kompozytora

Richard Franz Johann Kügele urodził się 8 kwietnia 1850 r. w Wodzisławiu Śląskim w gminie Nowy Wodzisław (Neu Loslau). Jego rodzicami byli rentmistrz na dobrach dominium wodzisławskiego - Eduard Kügele oraz Maria z d. Trdzka. W latach 1856-1858 Richard uczęszczał do szkoły podstawowej w Rybniku, zaś kolejne sześć lat pobierał nauki w Świbiu w powiecie gliwickim. 

Już w wieku 12 lat grał na organach do mszy świętej. W latach 1864-1869 uczęszczał do szkół mających przygotować go do zawodu nauczyciela w Wiśniczach (pow. Gliwice), a następnie w Głogówku.

W 1869 r. zdał egzamin nauczycielski. Przez dwa lata pracował jako nauczycie pomocniczy w Izbicku (pow. Strzelce Opolskie), a w latach 1871-1873 był był drugim nauczycielem w Książęcej Szkole Urzędniczej. W 1874 r. książę raciborski Wiktor ufundował Richardowi roczne stypendium, dzięki któremu mógł kontynuować naukę w Królewskim Akademickim Instytucie Muzyki Kościelnej w Berlinie. Pozwoliło mu to od 1 października 1874 r. podjąć pracę pedagoga muzyki w seminarium nauczycielskim w Pilchowicach, którym kierował.

W Pilchowicach Richard Kügele pracował przez 13 lat do września 1887 r., kiedy to został zmuszony do opuszczenia szkoły za wydanie w języku polskim publikacji „Dwanaście w ogóle znanych pieśni pogrzebowych". Zarzucano mu nielojalność wobec państwa pruskiego.

W 1887 r. Richard Kügele został powołany na posadę pedagoga seminarium nauczycielskim w Lubomierzu, gdzie poświęcił się pracom teoretycznym dotyczącym pedagogiki muzycznej. Oprócz nauczania cały czas tworzył i cieszył się sławą na jako kompozytor. latach 1905-1911 nauczał w seminarium nauczycielskim w Ząbkowicach Śląskich.

Richard Kügele skomponował około 300 utworów, jednak jego twórczość jest rozproszona i czeka jeszcze na, gruntowne badanie. W 1911 r. przeszedł na emeryturę. Zmarł niedaleko Świdnicy we wsi Śmiałowice 30 marca 1926 r.

Na wodzisławskim rynku można zobaczyć wystawę poświęconą życiu i twórczości Richarda Kügele.