Publikacja "Badania archeologiczno-architektoniczno-historyczne grobowca Bordynowskiej Pani

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących a Funduszu Promocji Kultury - państwowego funduszu celowego

Nazwa Programu: Ochrona zabytków archeologicznych 

Nazwa zadania: Publikacja "Badania archeologiczno-architektoniczno-historyczne grobowca Bordynowskiej Pani"

Dofinansowanie: 57 600 zł    

Całkowita wartość zadania: 72 300 zł

Wkład własny Muzeum: 14 700 zł

Data podpisania umowy: kwiecień 2026

Termin realizacji zadania: 31.03.2026 - 31.12.2026 

Opis projektu:

Celem zadania jest opracowanie i wydanie interdyscyplinarnej publikacji naukowej prezentującej wyniki badań grobowca Zofii Eleonory von Bodenhausen, zwanej Bordynowską Panią, w Grabówce (gm. Lubomia, pow. wodzisławski). Opracowanie pod red. Sławomira Kulpy i Adriana Podgórskiego podsumuje prace archeologiczne, antropologiczne, historyczne, botaniczne i konserwatorskie prowadzone w latach 2015–2017, uzupełnione o materiały archiwalne i analizy wcześniejszych badań z 1968 r.

W projekcie uczestniczyli specjaliści z czołowych polskich ośrodków naukowych. Zastosowano nowoczesne metody – prospekcję geofizyczną, skaning laserowy, analizy genetyczne i rekonstrukcję twarzy. Efektem będzie 300-stronicowa publikacja naukowa w formacie A4, bogato ilustrowana, dostępna także online w otwartym dostępie (PL/EN). Publikacja przyczyni się do pogłębienia wiedzy o historii regionu i popularyzacji dziedzictwa kulturowego ziemi wodzisławskiej.

Grupy docelowe 

Odbiorcami publikacji oraz działań towarzyszących będą różnorodne grupy społeczne, wiekowe i zawodowe, obejmujące zarówno mieszkańców regionu wodzisławskiego, jak i szerszego obszaru Górnego Śląska. Projekt skierowany jest do młodzieży w wieku 13–18 lat, dorosłych w wieku produkcyjnym oraz seniorów stanowiących naturalne środowisko odbioru lokalnego dziedzictwa kulturowego.

Szczególną grupę stanowi społeczność lokalna gminy Lubomia, w której pamięć o Bordynowskiej Pani funkcjonuje w przekazach rodzinnych, legendach i opowieściach międzypokoleniowych. Publikacja pozwoli tym opowieściom nadać wymiar historyczny, naukowo potwierdzony i trwale udokumentowany.

Dzięki przystępnemu językowi książki, treści będą dostępne nie tylko dla specjalistów, ale również dla uczniów i nauczycieli realizujących zajęcia o charakterze regionalnym i historycznym. Z myślą o tej grupie przygotowane zostaną także materiały dydaktyczne, konspekty lekcji oraz prelekcje, które ułatwią włączenie tematyki lokalnego dziedzictwa do szkolnych programów edukacyjnych.

Projekt adresowany jest również do odbiorców spoza regionu, w tym turystów odwiedzających miejsce pochówku Bordynowskiej Pani oraz specjalistów zajmujących się archeologią, historią sztuki, antropologią i konserwacją zabytków. Publikacja obejmująca wyniki badań interdyscyplinarnych, będzie stanowiła cenne źródło wiedzy dla środowisk naukowych oraz służb konserwatorskich, ukazując europejski kontekst życia śląskiej arystokracji i jej powiązania z Saksonią. W ten sposób projekt łączy lokalny wymiar emocjonalny z naukowym i edukacyjnym oddziaływaniem o zasięgu ponadregionalnym.