Diorama „Świat, którego już nie ma” to wiernie odtworzony Rynek miasta z przełomu XIX i XX wieku – czasu jego największego rozkwitu.
Choć dzisiejszy Rynek różni się od tego sprzed 130 lat, dzięki ogromnej pracy zespołu badaczy, artystów i inżynierów, zwiedzający mogą cofnąć się w czasie i zobaczyć, jak wyglądało codzienne życie mieszkańców sprzed stulecia: od kamienic z witrynami dawnych sklepów, przez brukowane ulice, aż po detale architektoniczne i tętniące życiem scenki miejskie.
Wystawie towarzyszy autorska ścieżka dźwiękowa, narracja, efekty świetlne oraz oprowadzanie kuratorskie, które pozwalają lepiej zrozumieć historię miasta i jego mieszkańców.
Wystawa poświęcona pradziejom ziemi wodzisławskiej prezentuje historię życia społeczności żyjących na terenie ziemi wodzisławskiej w przedziale czasowym od około 500 000 lat temu do okresu rzymskiego. Przedstawia specyfikę rozwoju kulturowego tutejszych ludzi w kontekście przemian społeczno-kulturowych zachodzących w Europie.
Zaprezentowano ponad 6 hektarowe grodzisko słowiańskie w Lubomi. Grodzisko, jak wykazały badania archeologiczne, jest wyjątkowe dla dziedzictwa europejskiego i stanowi wizytówkę dla całego województwa. Obiekt ten był badany już przed II wojną światową i dostarczył wielu unikatowych zabytków, które przechowywane są w zbiorach muzeum.
Poszerzona ekspozycja ukazywać będzie życie codzienne, gospodarkę oraz wierzenia żyjącej tu społeczności na przestrzeni VII-X wieku. Wystawa jest podświetlona i uzupełniona o współczesną wiedzę na temat grodziska. Towarzyszą jej dwa manekiny obrazujące mężczyznę i kobietę okresu wczesnego średniowiecza.
Wystawa prezentuje historię kościoła, który stał niemal 200 lat temu na dawnym Przedmieściu Raciborskim. Dzięki przeprowadzonym interdyscyplinarnym badaniom naukowym (archeologia, architektura, historia, antropologia i medycyna sądowa) udało się zrekonstruować bryłę obiektu i wykonać jego dioramę. Dzięki badaniom archeologicznym pozyskano informacje o funkcjonującym w tym miejscu cmentarzu i osobach tu spoczywających.
Wystawa prezentuje fascynującą historię miejsca, w którym dziś znajduje się Pałac Dietrichsteinów – jednej z najważniejszych budowli Wodzisławia Śląskiego. Zwiedzający poznają początki średniowiecznego zamku, który niegdyś wznosił się na wodzisławskim wzgórzu, a także okoliczności jego zniszczenia i decyzję o budowie nowej rezydencji.
Ekspozycja ukazuje sylwetki właścicieli tych obiektów. Odkrywa również, jak zmieniały się funkcje, wygląd i znaczenie pałacu na przestrzeni dziejów – od okazałej siedziby po obiekt pełniący różnorodne role administracyjne i kulturalne. Wystawa łączy wyniki badań historycznych i archeologicznych z wizualnymi rekonstrukcjami oraz oryginalnymi eksponatami, tworząc opowieść o miejscu, które od wieków było sercem lokalnej władzy i historii miasta.
Wystawa przenosi zwiedzających w burzliwy okres, który ukształtował oblicze współczesnej Europy i Śląska. Sala poświęcona jest czasom pruskim – od zjednoczenia Niemiec w 1871 roku aż po plebiscyt i powstania śląskie, które zakończyły niemieckie panowanie w regionie.
Ekspozycja ukazuje najważniejsze przemiany i wydarzenia tego półwiecza: dynamiczną industrializację ziemi wodzisławskiej, rozwój kolei, kopalń i zakładów przemysłowych, ale także rodzący się konflikt narodowościowy między ludnością polską a niemiecką. Szczególne miejsce zajmują tu I wojna światowa oraz dramatyczne losy mieszkańców regionu w jej cieniu.
Kulminacyjnym punktem wystawy są powstania śląskie i walka o przynależność państwową tych ziem. Poprzez oryginalne eksponaty, fotografie i dokumenty wystawa pozwala nie tylko poznać historię, ale i zrozumieć, jak decyzje tamtego czasu wpłynęły na losy całego regionu.
Muzealnicy zgromadzili na wystawie eksponaty z epoki, które zostały m.in. przyniesione przez mieszkańców. Dawne banknoty i monety, odznaczenia i medale, a także przedmioty codziennego użytku.