Nowy kościół parafialny

Autor: Sławomir Kulpa

Pożar miasta w 1822 r. poważnie uszkodził stary kościół parafialny. Przez cały XIX wiek wykonywano niekończące się prace remontowe. Ostatecznie katastrofalny stan świątyni i wzrost liczebny mieszkańców miasta przyczynił się do podjęcia decyzji o jej wyburzeniu. W miejscu starego gotyckiego kościoła wzniesiono nowy.

Orędownikiem jego budowy był wrocławski biskup Georg Kopp (1837-1914) oraz proboszcz miejscowej parafii ksiądz Henryk Weltike (1863-1911). Fundatorem nowej świątyni został ówczesny właściciel dominium wodzisławskiego Fritz von Friedländer - Fuld (1858- 1917) oraz parafianie. Projekt nowego kościoła wykonał znany śląski architekt Ludwik Schneider (1854-1943). Kościół uroczyście konsekrował Wilhelm Frank (1858-1911) 30 listopada 1910 r.

Architektura kościoła

Kościół parafialny jest budowlą neogotycką posadowioną w miejscu starej świątyni i częściowo cmentarza. Jest obiektem nieorientowanym z prezbiterium skierowanym ku południowemu-zachodowi. Osadzono go na niskim, kamiennym cokole, w którym wykorzystano częściowo ciosy ze starego kościoła. Cała budowla wzmocniona została przyporami.

Kościół wodzisławski wzniesiono na planie krzyża. Ma on trójnawowy korpus oraz dwunawowy transept. Pierwotnie tylko w północnej części miała być zakrystia. Planowano ją jako obiekt piętrowy, do którego doprowadzała zewnętrzna klatka schodowa. Południową przybudówkę przeznaczono na miejsce spowiedzi i chór dla sióstr.

Obydwa obiekty dostępne są zarówno od strony zewnętrznej, jak i z naw bocznych. Prezbiterium świątyni zostało zamknięte pięciobocznie. Po przeciwległej stronie północno--wschodniej wznosi się czworokątna wieża, którą flankują półkoliste wieżyczki. Wieża kościoła zamknięta była ośmiobocznym bębnem z czterema galeryjkami, nakryta baniastymi kopułami i latarniami zakończoną iglicą. Przyziemie wieży podzielone jest na arkadowe przejście oraz kruchtę, przez które prowadzi główne wejście do kościoła. Na skrzyżowaniu kalenic dachowych umieszczona jest mała, sześcioboczna wieżyczka z sygnaturką, zwieńczona baniastym hełmem z latarnią i cebulastą kopułą. Ściany świątyni wzniesione są z czerwonych cegieł, nie otynkowanych. Jedynie niewielkie partie pokryte są tynkiem.

Nawy oraz transept nakryte były dwuspadowymi dachami, wielopołaciowymi. Boczne wejścia oraz zakrystie mają zadaszenia pulpitowe. Otwory okienne w nawach, transepcie oraz prezbiterium są ostrołuczne.  Wypełniają je piaskowcowe maswerki z laskowaniem, w których są witraże. Wnętrze kościoła przykrywają sklepienia krzyżowo-żebrowe, wsparte na filarach. Pierwotnie w transepcie miały być zastosowane sklepienia gwieździste, ale nie wiadomo z jakich przyczyn nie doszło do ich wzniesienia.

Podstawowym elementem wystroju nowego kościoła parafialnego były specjalnie sprowadzone  z Monachium neogotyckie, bogato rzeźbione trzy ołtarze. Główny ołtarz, który umieszczono w prezbiterium, miał około 15 metrów wysokości. Centralną jego część stanowił obraz olejny z przedstawieniem Wniebowzięcia NMP. Ujęty został po bokach czterema płaskorzeźbionymi kwaterami z przedstawieniami scen z Nowego i ze Starego Testamentu.

W najwyższych piętrach ołtarza znalazły się figury: Serca Pana Jezusa, a w bocznych figury św. Elżbiety i św. Antoniego. Flankowały go rzeźbione wieżyczki. Prezbiterium od strony nawy oddzielała balustrada, którą stanowiły rzeźbione balaski, wykonane z białego marmuru.

Po lewej stronie transeptu, przy prezbiterium, ufundowano ołtarz neogotycki. Poświęcono go Matce Boskiej Różańcowej. Poniżej niego był mniejszy obrazek z wizerunkiem Matki Boskiej Szkaplerznej.  Wokół niego rozmieszczono 15 małych płaskorzeźb z przedstawieniami tajemnic różańcowych. Po prawej stronie transeptu, przy prezbiterium ufundowano trzeci ołtarz neogotycki poświęcony św. Józefowi. Zdobiły go figury św. Barbary i Floriana. Po prawej stronie przy pierwszym filarze od ołtarza stanęła ambona. Wykonano ją z drewna. Wejście na nią było możliwe dzięki kilku stopniom. Jej boki były zdobione płaskorzeźbami czterech ewangelistów. Ambona zwieńczona była baldachimem z figurą Chrystusa Dobrego Pasterza i gołębicy - symbolu Ducha Świętego.

Boczne ściany kościoła przeznaczono na płócienne obrazy przedstawiające poszczególne stacje Drogi Krzyżowej. Wykonane zostały przez Juliusza Schneidera. Pochodziły one jeszcze ze starego kościoła parafialnego. Wszystkie trzy ołtarze oraz ambona zostały rozebrane, obecnie rekonstrukcji doczekał się ołtarz główny. Ważnym elementem dawnego wystroju były ornamentowane ławki drewniane. Niestety nie dotrwały do naszych czasów. Od strony wschodniej na piętrze znajduje się chór muzyczny z organami, które w 1912 r. wykonała firma Orgelbauan-stalt Paula Berschdorfa z Nysy.

Cześć północną transeptu zajmuje kaplica. W jej murach znajduje się tablica pamiątkowa poświęcona księdzu Henrykowi Weltike. Naprzeciw niej po południowej stronie zajmuje aneks podzielony na dwa pomieszczenia, w którym jest obecnie kaplica Adoracji Najświętszego Sakramentu i figura Chrystusa Frasobliwego. Ze względów oszczędnościowych do nowego kościoła postanowiono zainstalować dzwony, które pochodziły jeszcze ze starej świątyni. Ufundowane były jeszcze przez ks. Józefa Richtera i odlane w firmie Liebolda w Pawłowiczkach w 1832 r. Jednak dwa z nich były już pęknięte i trzeba było je przetopić i ufundować nowe. Niestety po wybuchu I wojny światowej w 1917 r. zabrano je i przetopiono na potrzeby przemysłu zbrojeniowego.

W 1925 r. ufundowano nowe dzwony w odlewni Karla Schwabe w Białej Krakowskiej. W 1942 r. po raz kolejny dzwony zostały zrabowane przez władze niemieckie. Dopiero 13 lat później od zakończenia wojny w 1958 r. parafianie ufundowali nowe dzwony, które służą do dzisiaj.